PERSBERICHT
29-1-2009
Gemeente, investeer juist nu in het midden- en kleinbedrijf!
Negen Amsterdamse maatregelen om de economische crisis door te komen
Ingeleid door de kredietcrisis is momenteel sprake van een mondiale economische recessie die ook Nederland en Amsterdam hard raakt: het vertrouwen van consumenten en ondernemers zakt in, huishoudens en bedrijven komen in financieringsproblemen en door het wegvallen van duizenden banen neemt de werkloosheid snel toe. In aanvulling op het nationale overheidsbeleid brengt ook de gemeente Amsterdam maatregelen in kaart om de nadelige gevolgen zo veel mogelijk te beperken. Omdat vooral de middenklasse[1] en het midden- en kleinbedrijf[2] onder toenemende druk staan, pleit MKB-Amsterdam ervoor om de basis voor een optimaal leef- en ondernemersklimaat per direct op orde te brengen: ‘business as usual’ dus, maar met een ‘sense of urgency’. Voor een effectief pakket maatregelen moet de gemeente bereid zijn om nu te investeren. De uitgaven hiervoor zijn alleen al gerechtvaardigd omdat anders het aantal Amsterdamse uitkeringsgerechtigden toeneemt, met nog hogere kosten. Gefocust op de praktijk en een spoedige uitvoering stelt MKB-Amsterdam de volgende negen maatregelen[3] voor:
Organiseer (aanvullende) kredietfaciliteiten waar nodig en mogelijk; Op het gebied van kredietverstrekking en (verruimde) borgstelling (BBMKB) heeft het kabinet stappen gezet. Het is voor de gemeente zaak om die beschikbare regelingen optimaal toegankelijk te maken voor het Amsterdamse bedrijfsleven. Hiertoe dient Staatssecretaris Heemskerk van Economische Zaken het door wethouder Asscher geopperde financieringsloket op korte termijn te realiseren. Het is goed mogelijk dat de Amsterdamse context om extra (specifieke) maatregelen vraagt. De economische structuur kent bijvoorbeeld relatief veel multinationals en een grote zakelijke en financiële sector. Het is daarom nodig onderzoek te doen naar de lokale gevolgen van de wereldwijde crisis. Tevens moet de gemeente (in overleg met het rijk en banken/ financiers) de mogelijkheid van een aanvullende kredietfaciliteit voor Amsterdamse bedrijven verkennen. Dit ‘Amsterdamse vangnet’ kan gezonde bedrijven in nood overeind houden. Ook de inzet van de kleinschaligheidsaftrek (KIA) en de energie-investeringsaftrek (EIA) alsmede groeifaciliteiten of een verruimd subsidie-instrumentarium bieden mogelijkheden. Kijk verder naar regelingen van kredietoverbrugging die wel ter beschikking staan van starters en niet voor bestaande ondernemers. Tot slot: biedt voor bedrijfstegoeden op bankrekeningen dezelfde mate van garantie als bij particuliere spaartegoeden het geval is.
Vul de landelijke arbeidstijdverkorting aan met een gemeentelijke regeling; Misschien wel de belangrijkste opgave tijdens deze crisis is om zoveel mogelijk mensen aan het werk te houden. De gemeente kan lokale bedrijven tegemoet komen bij het in dienst houden van personeel door gedurende een bepaalde periode een deel van de loonkosten over te nemen (suppletieregeling). Zo zou de loonkostensubsidie van het UWV naar voren gehaald kunnen worden ter voorkoming van ontslag. Parallel aan de landelijke regeling, waarvan momenteel vooral grote bedrijven profiteren, kan een gemeentelijke regeling het midden- en kleinbedrijf helpen deze zware tijd te overbruggen.
Organiseer een mobiliteitscentrum voor overtallig personeel; Veel bedrijven zijn genoodzaakt om vanwege bedrijfseconomische redenen tijdelijke contracten niet te verlengen en/of flexibele arbeidskrachten te ontslaan. Tegelijkertijd staan er nog steeds 250.000 vacatures open. Het is in ieders belang om ontslagen mensen (elders) zo snel mogelijk aan het werk te krijgen of hen tijdelijk ergens anders onder te brengen. Het ministerie van Sociale Zaken organiseert hiertoe regionale mobiliteitscentra om het toenemende arbeidsaanbod optimaal naar de al bestaande vraag te geleiden. De gemeente Amsterdam dient hier met de ketenpartners WCI en UWV een voortrekkersrol te nemen. Hierbij stellen wij voor dat de regels ten aanzien van om- en bijscholing, die normaliter gelden voor mensen die al langere tijd werkzoekend zijn, versneld kunnen worden aangesproken.
Maak duurzaam en energiezuinig ondernemen voor het mkb mogelijk; De kredietcrisis biedt kansen om de klimaatcrisis versneld op te lossen, maar alleen als het midden- en kleinbedrijf investeringsruimte krijgt voor een energiezuinige bedrijfsvoering. De potentiële kostenbesparing daarvan is groot, maar de benodigde (voor)financiering van klimaatbesparende maatregelen vormt een hoge drempel. Juist vanwege dit dilemma is de keuze voor de juiste maatregelen cruciaal, net als goed overleg met het betrokken bedrijfsleven. In plaats van de onlangs geopperde milieuparkeervergunning of het sluimerende offensief tegen ‘warme luchtgordijnen’ (in winkels) kan de gemeente beter een financieringsinstrument (leaseconstructie, renteloze lening, energiefonds) instellen voor het klimaatbewuste midden- en kleinbedrijf. In dit opzicht kan de (in 2009 verlengde) Bijzondere Subsidieverordening Veilig Ondernemen Amsterdam als voorbeeld dienen.
Maak overheidsaanbestedingen mkb-vriendelijk; De door gemeenten in de markt gezette opdrachten leveren juist nu een belangrijke bijdrage aan het overeind houden van de lokale economie. Echter, de wijze waarop de gemeente Amsterdam aanbesteedt, zet veel mkb-ers bij voorbaat buitenspel. Steeds vaker gaat het om megaopdrachten en/of geclusterde pakketten waaraan ondoenlijke voorwaarden (miljoenen voorfinanciering, vergelijkbare ervaring) verbonden zijn. Door de opdrachten voortaan op te knippen kan de gemeente ze voor alle bedrijven toegankelijk maken, met als bijkomend voordeel meer marktconcurrentie dus een betere prijs-kwaliteitverhouding.
Promoveer heel Amsterdam tot kansenzone, dus met een gelijk speelveld; Bepaalde delen van Amsterdam zijn aangewezen als kansenzone om de ondernemers aldaar eenvoudiger op weg te helpen. Positief, al ligt bij zonering altijd het gevaar van selectief bevoordelen op de loer. Daarom zou het goed zijn om het versoepelde regime van kansenzones uit te breiden naar de gehele gemeente Amsterdam. Met als doel dat de stad een stimulerend en gelijkmatig speelveld wordt voor elk bedrijf, ongeacht locatie, omvang of bedrijfstak. Dit betekent onder meer dat elke ondernemer iedere zondag open moet kunnen; en dat de twaalf merkbare maatregelen[4] tegen administratieve lasten en regeldruk versneld moeten worden doorgevoerd. In dit kader is het bijvoorbeeld ook zaak dat de buurtwinkelconferentie navolging krijgt en dat de in ontwikkeling zijnde ondernemersnota van EZ versneld wordt vastgesteld en uitgevoerd.
Bevries lokale lasten en versnel de eigen factuurbetaling; In recessietij zijn stijgende lokale lasten, parkeertarieven en huren niet op hun plaats. De gemeente dient alle door haar geïnde kostenposten te bevriezen. Het gaat om lokale lasten zoals OZB, reclameheffing en precariobelasting. Nog sterker zou zijn om een belastingvrije voet in te bouwen, bijvoorbeeld door over de eerste 10 m2 geen precario te heffen. De per 1 januari 2009 verhoogde parkeertarieven dienen tijdelijk te worden teruggebracht naar het niveau van voor de crisis, terwijl ook de vliegtax op Schiphol (en de andere Nederlandse luchthavens) moet worden opgeschort. Waar mogelijk moet de gemeente ook het huurniveau van woningen en bedrijfsruimte (doen) stabiliseren. Tot slot moeten de inkomende facturen binnen een termijn van 30 dagen door de gemeente worden voldaan.
Breng de basis in stadswijken op orde: schoon, veilig en bereikbaar; In aanvulling op de ‘grote projecten’ (Noord-Zuidlijn, Zuidas, Zeesluis, Wallen, etc.) vraagt de situatie in Amsterdam (toenemende tweedeling, slinkende middenklasse) om effectief beleid. Dit ten behoeve van de levenskwaliteit en ondernemerskansen in buurten en wijken van Westerpark tot Watergraafsmeer. Hier vraagt de openbare ruimte van winkelstraten, bedrijventerreinen en kantoorlocaties om een basisimpuls. Schone straten verdienen dus dezelfde prioriteit als schone lucht. De kwaliteit van het OV moet omhoog door de rijfrequentie (in de spits) te verhogen; door de bussen vaker langs afgelegen locaties te voeren; en door de trams ook na half één ’s nachts te laten rijden. Criminaliteit als demotiverende factor voor ondernemers moet op innovatieve wijze bestreden worden. De aanstaande proef met DNA-spray tegen overvalproblematiek is slechts een van de vele mogelijkheden daartoe.
Stel omzetdervende of kostenverhogende voornemens en activiteiten uit; Op het moment dat burgers en bedrijven onder hoge druk staan, past geen beleid dat het wankele evenwicht ontwricht. Het is daarom nodig om sommige veranderingen uit te stellen tot het tij ze beter rechtvaardigt. Dit betekent onder meer het achteruit schuiven van minder urgente openbare werken, infrastructurele projecten en stedelijke vernieuwingsopgaven -die tot omzetderving van plaatselijke ondernemers kunnen leiden- ten opzichte van –de bouwsector stimulerende- projecten waarbij de kans op omgevingsschade gering is. Waar deze prioriteitstelling niet mogelijk is, dient de uitvoering extra zorgvuldig te zijn om schade te voorkomen[5] Tegelijk dient de handhaving van uiteenlopend beleid (van winkelopenstelling tot milieuzone vrachtverkeer) op coulante wijze te worden ingevuld.
Noot voor de redactie
Voor meer informatie: Kees Verhoeven, directeur MKB-Amsterdam: tel. 06-11351730 – e-mail: verhoeven@mkb-amsterdam.nl[1] Beroepsbeoefenaars, ondernemers en gezinnen met een inkomen tussen 1 en 2 keer modaal (grofweg tussen de 31.000 en 62.000 euro bruto).
[2], Alle bedrijven tot 250 man personeel en/of een omzet tot 50 miljoen euro.
[3] Zie ook het A4-tje ‘Amsterdamse Actiepunten ter bestrijding van de mondiale kredietcrisis, MKB-Amsterdam, 27 november 2009: http://www.mkb-amsterdam.nl/activiteiten/themas/kredietcrisis.148.html
[4] http://www.mkb-amsterdam.nl/nieuws/laatste-nieuws.21.html?id=6
[5] Zie hiervoor het rapport ‘stedelijke Vernieuwing vernieuwd, KvK/EZ/MKB Amsterdam, 2007