Column Ea Visser november 2008
Goedkopere ontslagen?
Als gevolg van de kredietcrisis wordt in Nederland een ontslaggolf verwacht. Kranten berichten dat in de horeca vele banen verloren gaan. Ook buiten de horeca is sprake van zware tijden voor ondernemers. Het vertrouwen in de arbeidsmarkt is sterk afgenomen. Sociale partners buigen zich over mogelijkheden van werktijdverkorting en een crisisplan.
In alle commotie is het bericht verschenen dat de Nederlandse kantonrechters hebben besloten de ontslagvergoedingen te verlagen. Waar gaat het hier nu precies om?
In Nederland bestaat de mogelijkheid een arbeidsovereenkomst te laten ontbinden door een kantonrechter. Deze kan hierbij een vergoeding naar billijkheid toekennen. Aangezien iedere kantonrechter dit op zijn eigen manier deed en er geen standaardregeling gold, is op een gegeven moment door de gezamenlijke kantonrechters besloten een richtlijn op te stellen. Deze richtlijn is bekend geworden onder de naam “kantonrechtersformule” en is gebaseerd op dienstjaren maal maandsalaris.
Vanaf 1996 wordt gewerkt met deze kantonrechtersformule. Bij de invoering was door de kantonrechters al aangegeven dat zij de regeling op een gegeven moment zouden gaan evalueren. Dit hebben zij nu gedaan en uit deze evaluatie is een aanpassing gekomen. Grootste aanpassing: ontslagen worden goedkoper.
Kantonrechters willen namelijk onder andere meer rekening houden met de positie van werknemers op de arbeidsmarkt. Maar al te vaak kwam het voor dat aan een werknemer die ergens lang in dienst was geweest, een forse vergoeding moest worden toegekend, terwijl wel duidelijk was dat de werknemer snel weer een andere baan zou vinden. Toepassing van de kantonrechtersformule leidde kortom soms tot een onredelijke situatie, bijvoorbeeld als een MKB-er die een tweede hypotheek moest nemen om zijn enige al 20 jaar in dienst zijnde werknemer te kunnen ontslaan.
In de aangepaste kantonrechtersformule wordt meer aandacht besteed aan omstandigheden die eerder te weinig aan bod kwamen. Daarbij kan gedacht worden aan de economische positie van de werkgever en de arbeidsmarktvooruitzichten van de werknemer. Het wordt dus meer maatwerk.
Op het moment dat de kantonrechters zich gingen buigen over de aanpassingen van de vergoedingsregeling, ging iedereen er nog van uit dat er zo veel vacatures waren, dat die op termijn nauwelijks meer te vervullen zouden zijn. Door de kredietcrisis ziet dit er nu – tijdelijk? – anders uit. Bij de bekendmaking van de aangepaste kantonrechtersformule hebben sommige vakbonden dan ook laten weten dat zij het hier ‘niet mee eens’ zijn. Politiek, werkgevers en werknemers hebben alleen niets te zeggen over de vergoedingen die kantonrechters toekennen. Tenzij de wettelijke regeling wordt aangepast zullen de kantonrechters de aangepaste formule dan ook gaan toepassen, in principe vanaf 1 januari 2009.
Wat kunnen ondernemers hiermee?
De nieuwe regeling houdt in dat voortaan wordt uitgegaan van het volgende:
- tot 35 jaar : 0,5 maand per dienstjaar; - 35 – 45 jaar : 1 maand per dienstjaar; - 45 – 55 jaar : 1,5 maand per dienstjaar; - 55 – 65 jaar : 2 maanden per dienstjaar.
Ondernemers die een werknemer een voorstel willen doen voor een ontslagregeling, kunnen hierbij aansluiten. Dit kan een lagere uitkomst opleveren dan bij toepassing van de oude formule.
Daarnaast wordt voortaan meer ruimte geboden voor ondernemers om naar voren te brengen dat de economische positie van het bedrijf niet toelaat een te hoge vergoeding te betalen. Het snel kunnen vinden van ander werk door de werknemer heeft ook een matigend effect op de hoogte van de vergoeding. Van belang is dus ook hier gebruik van te maken!
Voor verdere informatie kan contact worden opgenomen met mijn kantoor, via de speciaal voor leden van MKB Amsterdam geopende helpdesk:
020-5788991. |