Column Ea Visser                                               oktober 2009

Spijt na uitspraak kantonrechter

Ondernemers hebben de laatste tijd massaal ontslagaanvragen ingediend bij het UWV WERKbedrijf. Voordeel van deze procedure is dat geen ontslagvergoeding wordt toegekend. Daarmee zijn werkgever en werknemer alleen nog niet snel van elkaar af. Eerst moet de opzegtermijn in acht worden genomen. Vervolgens kan een werknemer een procedure starten bij de kantonrechter en alsnog een ontslagvergoeding te claimen. Deze procedure kan 6 tot 8 maanden duren en er is de mogelijkheid hoger beroep in te stellen. Een langdurige strijd  is dus niet uitgesloten.

Het alternatief is de kantonrechter vragen de arbeidsovereenkomst te ontbinden. Deze procedure is aanzienlijk sneller. Maar in deze procedure wordt ook nekeken of een ontslagvergoeding billijk is. Dat pakt niet altijd goed uit. Soms is de zaak door de ondernemer niet goed voorbereid en is te snel naar het middel van ontslag gegrepen. Een dossier ter onderbouwing van disfunctioneren ontbreekt bijvoorbeeld of de werknemer is geen eerlijke kans gegeven. Deze situatie kan een onplezierige confrontatie met de kantonrechter ter zitting opleveren. Soms wil de kantonrechter best aannemen dat de arbeidsrelatie is verstoord. Daar wordt dan echter ook een prijskaartje aan verbonden in de vorm van een zeer aanzienlijke vergoeding.

Zo kwam een werkgever in Apeldoorn van de koude kermis thuis. De bedoeling was het laten eindigen van een arbeidsovereenkomst met iemand die 35 jaar in dienst was. De werkgever had zich tijdens de zitting alleen niet van zijn beste kant laten zien, zo blijkt uit de overwegingen in de beschikking. De kantonrechter schrijft namelijk dat de werkgever stelselmatig heeft nagelaten de problemen van de werknemer serieus te nemen en is ook tijdens de mondelinge behandeling alleen van zijn eigen gelijk uitgegaan (lees: de werkgever heeft niet geluisterd naar de kantonrechter). Het resultaat is dat de werkgever € 256.000,00 bruto moet betalen.

Als dit gebeurt, dan kan een werkgever proberen te ontsnappen aan de ellende die de kantonrechter over hem heeft afgeroepen. Het is namelijk mogelijk het ontbindingsverzoek in te trekken. Wordt hiertoe overgegaan, dan duurt de arbeidsovereenkomst voort en hoeft de ontslagvergoeding niet te worden betaald. Beter gezegd: de ontslagvergoeding hoeft niet gelijk te worden betaald. Het komt maar weinig voor dat de werknemer daarna weer lekker aan de slag gaat. De relatie, die voor de procedure waarschijnlijk al niet al te best was, is er na de procedure over het algemeen niet beter op geworden. Dit is zeker het geval als ferme standpunten zijn ingenomen over wat de werknemer allemaal niet goed heeft gedaan. Een werknemer die voor de kantonrechter voor onbekwaam en lui is uitgemaakt en te horen heeft gekregen dat hij in zijn hele arbeidsverleden werkelijk nog nooit ook maar iets heeft gepresteerd, zal niet staan te juichen op het moment dat de werkgever weer contact opneemt met het 'goede nieuws' dat hij in dienst mag blijven. Het spreekt voor zich dat het daarna wat minder goed loopt en dat met aanzienlijk minder plezier de werkweek wordt begonnen. In zo'n situatie is het aan de werkgever om de relatie te herstellen. Dat blijkt echter maar zelden te lukken.

Ga ik terug naar de zaak die in Apeldoorn speelde: de werknemer in kwestie voelde er helemaal niets voor om nog langer in dienst te blijven. Hij diende dan ook zelf een ontbindingsverzoek in. De kantonrechter oordeelde vervolgens dat sprake was van een uitzichtloze situatie en dat terugkeer van de werknemer niet als reeele optie kon worden beschouwd. Het was de werknemer niet kwalijk te nemen dat hij niet verder wilde. Vervolgens werd dezelfde vergoeding (€ 256.000,00 bruto) toegekend. De werkgever zal dit moeten betalen. Intrekken kan namelijk niet, nu de werkgever niet zelf het verzoek heeft ingediend. Hoger beroep is ook niet mogelijk.

De les die hieruit kan worden geleerd? Zeker met werknemers met een lang dienstverband is het zaak goed te kijken naar de eventuele ontslagvergoeding om alle risico's in kaart te brengen. Goed voorbereid de procedure starten is erg belangrijk, want eenmaal begonnen is het lastig om op je schreden terug te keren. Last but not least, het kan geen kwaad op goede voet met de kantonrechter te blijven, ook al liggen de standpunten ver uit elkaar. Uit ervaring weet ik dat dit soms niet meevalt, maar met wat toegeven en wat charme kan worden geprobeerd een al te grote schade te voorkomen.